Ngại đưa con đến bệnh viện khi trẻ có biểu hiện đau ốm vì sợ mất thời gian, lây nhiễm chéo…, không ít gia đình ngày nay thường dựa vào kinh nghiệm đã có trước đây hoặc nghe theo lời khuyên của người thân quen để tự mình mua thuốc cho con uống.
Cho trẻ tự ý uống thuốc không theo chỉ định của bác sỹ đã là không đúng, vậy nhưng nhiều bà mẹ còn mắc phải những sai lầm tai hại hơn thế. Uống thuốc không đúng cách không chỉ khiến thuốc mất tác dụng mà thậm chí còn gây nguy hiểm cho trẻ.
Xin liệt kê ra đây 6 sai lầm tai hại mà rất nhiều bà mẹ mắc phải khi chăm sóc con ốm và cho con uống thuốc
1. Không đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng
Bất cứ loại thuốc nào cũng có kèm tờ hướng dẫn sử dụng. Tuy nhiên, một cuộc khảo sát cho thấy rằng 13% cha mẹ cho con uống thuốc mà không cần biết tờ hướng dẫn sử dụng ở đâu; 25% cha mẹ thỉnh thoảng đọc nhưng chỉ đọc những lưu ý quan trọng chẳng hạn như những gì không nên ăn cùng thuốc; và 38% phụ huynh sau khi cho con uống thuốc mới đọc hướng dẫn sử dụng và quan sát phản ứng phụ của con sau đó.
Đây là một thói quen rất không tốt. Mỗi loại thuốc đều có rất nhiều điểm đặc biệt cần lưu ý để thuốc phát huy tác dụng đúng nhất và không làm ảnh hưởng đến người uống thuốc. Ví dụ như một số loại thuốc dị ứng có thể gây buồn ngủ nên nếu mẹ không đọc các hướng dẫn, đứa trẻ có thể sẽ có các triệu chứng như buồn ngủ vào ban ngày, ảnh hưởng đến việc học.
Hay một số loại thuốc cần phải uống với một “dạ dày trống rỗng” để phát huy hiệu quả, chẳng hạn như khi trẻ thức dậy vào buổi sáng và trước khi đi ngủ. Cụ thể, 1-2 giờ trước khi ăn và 2-3 giờ sau bữa ăn.
Uống thuốc không đúng cách không chỉ khiến thuốc mất tác dụng mà thậm chí còn gây nguy hiểm cho trẻ. (ảnh minh hoạ)
2. Không hiểu các thành phần chính của thuốc
Hầu hết các bà mẹ khi đi siêu thị để mua thức ăn đều sẽ chú ý đến danh sách thành phần có trong thực phẩm. Vậy nhưng đối với những đứa trẻ trước khi điều trị, nhiều bậc cha mẹ lại không chú ý đến thành phần của thuốc. Thuốc cảm lạnh và thuốc hạ sốt là hai loại thuốc mà thành phần của nó dễ dàng bị bỏ qua nhất.
Các thành phần chính của thuốc hạ sốt chủ yếu là ibuprofen, acetaminophen và các thuốc kháng viêm không steroid khác, và nhiều loại thuốc cảm lạnh cũng có chứa những thành phần này. Nếu trẻ bị sốt, mẹ không cần thiết phải dùng cùng lúc cả 2 loại thuốc bơi gan và thận có thể bị rối loạn chức năng do quá tải. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
3. Không để ý đến cân nặng của trẻ khi xác định liệu lượng thuốc
Nhiều bậc cha mẹ có xu hướng bỏ qua các tác động của trọng lượng cơ thể đến liều lượng thuốc cho trẻ. Trong trường hợp bình thường, để xác định liều lượng thuốc cho trẻ cần dựa vào cả 2 yếu tố: Độ tuổi và Cân nặng.
Nếu đứa trẻ có trọng lượng nặng hơn số cân nặng bình thường của các bé cùng tuổi, lượng thuốc cũng cần khác. Ví dụ, một đứa trẻ 6 tuổi nặng 30 kg, đã đạt đến mức cân nặng của đứa trẻ 10 tuổi, nhưng chức năng gan và thận vẫn chỉ là 6 tuổi, nếu dùng thuốc quá nhiều, gan và thận của trẻ sẽ dễ bị rối loạn. Mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc dược sĩ, chọn liều lượng thích hợp.
4. Ước lượng lượng thuốc nước bằng mắt
Khi cho con uống thuốc dạng nước, nhiều chị em hay dùng cách ước lượng tương đối bằng mắt thường. Nếu mẹ sử dụng thìa để đong thuốc, rất khó để ước lượng chính xác. Với các dạng thuốc nước, nên sử dụng cốc đo lường để cho bé uống đúng và đủ.
Nói chung cho con uống thuốc nước chênh lệch một chút cũng sẽ không ảnh hưởng đến việc điều trị. Nhưng nếu dùng thuốc lâu dài sẽ khiến thuốc kém hiệu quả.
5. Chưa hiểu mối liên hệ thực phẩm và thuốc
Phải hiểu những thực phẩm cấm kỵ cho con ăn/uống cùng thuốc. Chẳng hạn như cho con uống sữa, các loại nước ép trái cây cùng thuốc. Một số loại thuốc sẽ bị lượng canxi trong sữa khiến không hòa tan được, ảnh hưởng đến sự hấp thụ, do đó làm giảm hiệu quả.
Gần đây, một tin tức gây ra mối quan tâm. Một con đực vì bệnh tật, cha mẹ thường ăn các loại thuốc màu đỏ, và luôn luôn nói với anh rằng, nước ép dưa hấu, dưa hấu vì anh sợ phải nhìn thấy. Nhiều bậc cha mẹ sẽ nói dối khi thuốc cho uống thuốc là kẹo hoặc nước ép trái cây, phương pháp này là không mong muốn, có thể không chỉ làm cho sự sợ hãi của trẻ em các loại thuốc cũng có thể gây tác động tâm lý đối với trẻ em trong tương lai.
6. Không thực hiện “3 Kiểm tra” trước khi cho con uống thuốc
Các chuyên gia cũng gợi ý rằng cha mẹ nên thực hiện “3 Kiểm tra” khi cho con uống thuốc:
- Khi mua, kiểm tra bao bì thuốc nguyên vẹn, không có dấu hiệu bị mở hoặc nhãn không rõ ràng. Nếu bao bì thuốc phồng, có thể hết hạn và không nên được sử dụng lại.
- Sau khi trở về nhà, kiểm tra kỹ các hướng dẫn bên trong hộp một lần nữa.
- Mở lọ thuốc, kiểm tra màu sắc, hình dạng, kích thước và vị giác. Nếu mẹ cảm thấy trước và khác nhau, nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ xác nhận trước khi cho con dùng.
Các thực phẩm là “liều thuốc độc” với trẻ dưới 1 tuổi
Trẻ dưới 1 tuổi vẫn đang trong quá trình hình thành đầy đủ và hoàn thiện dần các chức năng của từng bộ phận trên cơ thể. Chính vì vậy, các mẹ cần chọn lọc những thực phẩm phù hợp với trẻ và nên tránh những loại thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển, thậm chí nguy hại đến tính mạng của trẻ.
Dưới đây là danh sách một số thực phẩm trẻ dưới 1 tuổi không nên ăn mà các mẹ cần nắm rõ trong lòng bàn tay.
1. Muối
Vào thời điểm này, thận của trẻ chưa thích ứng được với lượng muối nhiều. Theo khuyến cáo của các chuyên gia, không nên cho trẻ dưới 1 tuổi dùng quá 0,4g muối mỗi ngày. Đối với những bé bú mẹ thì không cần thiết phải thêm muối vào thức ăn vì trong sữa mẹ đã có đủ lượng muối cần thiết cho bé. Trong các thực phẩm tự nhiên như thịt cá, hoa quả, ngũ cốc, trứng… cũng đã có đủ lượng muối cần thiết của cơ thể bé.
Việc cho muối vào thức ăn của trẻ trong thời điểm này có thể gây ảnh hưởng đến thận cũng như sự phát triển não bộ của trẻ. Thận của bé chưa hoàn thiện về mặt chức năng, việc dùng muối có thể là gánh nặng cho thận, chưa kể thận chưa đủ khả năng xử lý được lượng muối lớn trong cơ thể, có thể gây ứ đọng muối dẫn đến cao huyết áp, phù thũng, rối loạn nhịp tim,… Ngoài ra, cũng có những bằng chứng cho thấy ăn nhiều muối trong giai đoạn ăn dặm sẽ gây tổn thương não bộ.
2. Đường
Các thực phẩm và thức uống có đường thường chứa nhiều chất ngọt nên hay làm sâu răng khi răng trẻ mới mọc. Chỉ nên thêm đường vào thực phẩm khi thực sự cần thiết. Trẻ dưới một tuổi tốt nhất không cho dùng các loại bánh ngọt, bích quy, kẹo, kem. Ngoài ra, cho trẻ ăn đường sẽ gây cho trẻ cảm giác ngang dạ, chán ăn, không thèm ăn khi vào bữa chính
3. Mật ong
Mật ong không chỉ là một loại thực phẩm tốt cho sức khỏe mà còn được dùng để chữa nhiều loại bệnh. Tuy nhiên, với trẻ dưới 1 tuổi thì mật ong lại không phát huy được những tác dụng tuyệt vời ấy. Bởi vì, trong mật ong có chứa lượng đường rất lớn và chứa bào tử của Clostridium botulinum có thể gây ngộ độc, táo bón, hôn mê ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, không nên cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ.
Mật ong có chứa lượng đường rất lớn và chứa bào tử của Clostridium botulinum có thể gây ngộ độc, táo bón, hôn mê ở trẻ sơ sinh (Ảnh minh họa)
4. Dâu tây
Dâu tây cũng là một trong các thực phẩm trẻ dưới 1 tuổi không nên ăn. Những trái dâu ngọt ngào, giàu vitamin là lựa chọn hoàn hảo cho thực đơn của mỗi gia đình, tuy nhiên đối với trẻ sơ sinh thì đây lại không phải là một sự lựa chọn thông minh. Dâu tây không chỉ chứa nhiều axit ảnh hưởng lớn đến dạ dày và ruột của bé mà còn có thể gây kích ứng như nổi rôm sảy.
5. Trứng sống
Trứng chứa nguồn protein, vitamin D và chất khoáng dồi dào, tuy nhiên trứng lại là món ăn rất dễ gây dị ứng cho trẻ. Không nên dùng trứng sống hay trứng chưa chín kỹ cho bé. Trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể cho ăn trứng nhưng mẹ phải đảm bảo trứng được luộc chín kỹ cho đến khi cả lòng trắng và lòng đỏ rắn lại.
Khi chế biến thức ăn cho trẻ dưới 1 tuổi, mẹ nên tách lòng trắng ra để riêng và chỉ cho bé yêu sử dụng lòng đỏ vì trong lòng trắng trứng có lượng protein khá cao có thể khiến bé bị dị ứng trong khi hệ miễn dịch và sức đề kháng của bé còn rất yếu.
Trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể cho ăn trứng nhưng bạn phải đảm bảo trứng được luộc chín kỹ cho đến khi cả lòng trắng và lòng đỏ rắn lại (Ảnh minh họa)
6. Trái cây ép
Trong nước ép trái cây chứa nhiều đường và nhưng một khi cho con sử dụng dưới dạng nước ép thì một số chất dinh dưỡng đã bị mất so với việc dùng trái cây nguyên vẹn. Bé dưới 1 tuổi nếu uống quá nhiều nước ép hoa quả sẽ không hấp thu được đủ sữa mẹ, sữa bột, thức ăn dặm giàu dinh dưỡng có thể dẫn tới suy dinh dưỡng.
Bé sau 6 tháng tuổi có thể được thử dùng nước hoa quả trong bữa ăn của mình. Bắt đầu với một lượng nhỏ khoảng 28.35g/ngày. Khi bé lớn hơn một chút có thể cho bé uống 113.4g/ngày. Khi cho con dùng nước hoa quả, các mẹ cần nhớ nước hoa quả này được ép từ thực phẩm tươi ngon, sạch. Không nên cho trẻ uống nước hoa quả công nghiệp hoặc quá ngọt như sô đa.
7. Hải sản có vỏ
Các loại hải sản có vỏ như tôm, cua, sò, ốc… là thực phẩm rất dễ gây dị ứng, vì vậy các bác sỹ khuyên các mẹ không nên cho bé dưới 1 tuổi ăn hải sản. Trước khi cho bé ăn, các mẹ nên hỏi ý kiến bác sỹ cũng như tìm hiểu xem trong gia đình có ai bị dị ứng với hải sản không.
8. Thực phẩm nhiều chất xơ
Trẻ nhỏ thường phát triển rất nhanh do đó cần được cung cấp nhiều calo và các chất dinh dưỡng. Các loại đồ ăn giàu chất xơ như hoa quả và rau xanh thì tốt cho em bé. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm quá nhiều chất xơ như bánh mỳ thì cần phải loại ra khỏi thực đơn của bé. Những loại thực phẩm này khiến bé no bụng quá nhanh, khiến bé chán những món khác và làm giảm hấp thu một số chất dinh dưỡng quan trọng như canxi và sắt.
9. Một số loại cá
Một số loại cá chứa hàm lượng thủy ngân cao có thể gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển hệ thần kinh của trẻ như cá thu to, cá mập, cá kiếm, cá ngừ. Có một số người cũng bị dị ứng với cá vì thế hãy xem trong gia đình có ai bị dị ứng với tôm, cua, cá không, nếu có hãy đợi đến khi bé được 2 tuổi mới cho bé ăn cá. Điều này sẽ giúp bé giảm nguy cơ bị dị ứng với đồ biển.
10. Pate gan động vật
Pate dan động vật cũng thuộc danh sách các thực phẩm trẻ dưới 1 tuổi không nên ăn. Nên tránh cho trẻ dưới 1 tuổi ăn pate bởi pate gồm có cả pate thực vật, vì trong pate gan có chứa nhiều vi khuẩn Listeria dễ khiến bé bị ngộ độc đồng thời hàm lượng vitamin A quá cao cũng không tốt cho sự phát triển của bé.
11. Sữa bò
Mặc dù nhiều loại sữa công thức có nguồn gốc từ sữa bò, nhưng mej không nên dùng sữa bò là đồ uống cho bé dưới 1 tuổi. Vì sữa bò là thực phẩm có hàm lượng protein cao có thể khiến trẻ bị dị ứng đồng thời hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện nên khó có thể tiêu hóa được thực phẩm này gây ra chứng đầy bụng, khó tiêu, đau bụng,…Bên cạnh đó, sữa bò quá ít kalo và vitamin nên không đáp ứng đủ nhu cầu phát triển của bé.
sữa bò là thực phẩm có hàm lượng protein cao có thể khiến trẻ bị dị ứng (Ảnh minh họa)
12. Một số loại phômai
Các mẹ không nên cho trẻ dưới 1 tuổi dùng phômai mềm, bởi trẻ sẽ có nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria rất cao. Tuy nhiên, các mẹ có thể thay thế phômai mềm bằng phômai cứng và kem phômai, vừa an toàn với trẻ, lại vừa là nguồn cung cấp canxi tuyệt vời.
13. Nho hay thực phẩm cứng
Các loại hạt, bỏng ngô, nho cả quả, rau củ sống, nho khô, bánh kẹo, hoa quả khô, các loại hạt nhỏ nhưng cứng thì nên tránh cho bé ăn bởi chúng là nguy cơ gây nghẹt thở hàng đầu ở bé. Các mẹ nên cắt thật nhỏ và nấu thức ăn cho bé tới khi chín mềm mới được cho bé ăn.
